Muhasebe Öğretmenleri

Muhasebe Kaynak Sitesi

Cts08022014

Last update04:25:37 AM

Amortisman







AMORTİSMAN NEDİR ?

Amortisman Tanımı: Amortisman, duran varlıkların, aşınma, yıpranma veya eskime payını ifade etmektedir. 

İşletmeler kullanmak üzere aldığı maddi duran varlıkları normal şartlarda bir yıldan daha uzun sürelerde kullanırlar. Bu nedenle, maddi duran varlıkların ekonomik ömrü boyunca gider yazılması gerekir. Böyle yapılarak maddi duran varlık kullanıldığı muhasebe dönemlerine dağıtılarak gider yazılmış olur ve muhasebenin dönemsellik kavramı yerine getirilir. 

Amortisman Ayırma Şartları: 

- İşletmede bir yıldan fazla kullanılabilir olması
- Yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunması
- Değerleme gününde envantere dahil ve kullanıma hazır olması
- İktisadi kıymetin değerinin
 770 TL’yi ( 2012 yılı için ) aşması 

VUK’un 315. maddesine göre mükellefler, amortismana tabi iktisadi kıymetler için Maliye Bakanlığınca iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate alınarak tespit ve ilan edeceği oranlar üzerinden amortisman hesaplayacaklardır. 

Amortisman Tutarının Hesaplanması: En çok kullanılan amortisman yöntemleri: normal amortisman yöntemi ve azalan bakiyeler yöntemidir. 

1. Normal Amortsiman Yöntemi: Eşit tutarlı amortsiman yöntemi olarak ifade edilmektedir. Bu yönteme göre amortisman tutarı maddi duran varlığın tutarına sabit bir amortisman oranı uygulanır veya tutarın ekonomik ömüree bulunmasıyla hesaplanabilir. 

Örnek: İşletme 20.000 ¨ değerinde bir demirbaşı almıştır. KDV % 18 hariç. Demirbaşın ekonomik ömrü 5 yıldır. Amortisman hesaplamasını ve muhasebe kaydını yapınız.

 

Mad. No

AÇIKLAMA

BORÇ

ALACAK

1

....................................Tarih......................................

255 DEMİRBAŞLAR HESABI
191 İNDİRİLECEK KDV HESABI

100 KASA HESABI

Peşin demirbaş alınması

 

20.000
3.600

 

 


23.600
 

Amortisman oranı: 1 / Ekonomik Ömür 

1 / 5 = 0,20 yani % 20 dir. 

20.000 x % 20 = 4.000 ¨ yıllık amortisman tutarı 

veya; 

Amortisman tutarı: Tutar / Ekonomik Ömür 

20.000 / 5 = 4.000 ¨ yıllık amortisman tutarı 

Amortisman Tablosu: 

Yıllar

Yıllık Amortisman Tutarı

Birikmiş Amortisman

Kalan Tutar

2009
2010
2011
2012
2013

4.000
4.000
4.000
4.000
4.000

4.000
8.000
12.000
16.000
20.000

16.000
12.000
8.000
4.000
0
 

Dönem sonundaki muhasebe kayıdı:

2

....................................Tarih......................................

770 GENEL YÖNETİM GİDERİ HESABI

       257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI

Demirbaşa amortisman ayrılması

 

4.000

 

 

4.000 

Maddi Duran Varlıkların Satılmasında Amortisman: Bu varlıklar satılırsa, maddi duran varlığa ilişkin birikmiş amortisman hesabıda kapatılır. Varlığın satışından kâr elde edilirse 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabına alacak olarak kaydedilir, zarar meydana gelirse ise 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç olarak kaydedilir. 

Soruya Devamı: İşletme ertesi yıl aldığı demirbaşı 6.000 ¨ ye satıyor. KDV % 18 hariç. 

1

....................................Tarih......................................

100 KASA HESABI
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI
699 DİĞER OLAĞANDIŞI GİD. VE ZARAR. HS

255 DEMİRBAŞLAR HESABI
     391 HESAPLANAN KDV HESABI

Demirbaşın satılması

 

7.080*
4.000 
10.000

 

 



20.000
1.080*

  

* 6.000 x %18    = 1.080 ¨
* 6.000 + 1.080 = 7.080 ¨

 

Amortisman Oranları >>> AÇ

AZALAN BAKİYELER AMORTİSMAN YÖNTEMİ

2. Azalan Bakiyeler Yöntemi: Kalan değerler üzerinden amortisman olarak hesaplanır. Normal amortisman oranının 2 katı alınır, ancak bu oran % 50 yi geçemez. Amortisman oranı net değer üzerinden hesaplanır, yani varlığın tutarından ayrılmış birikmiş amortismanlar çıkarılır. Son yılda ise tutarın tamamı amortisman olarak yazılır.

Örnek: İşletme 20.000 ¨ değerinde bir demirbaşı almıştır. KDV % 18 hariç. Demirbaşın ekonomik ömrü 5 yıldır. Amortisman hesaplamasını ve muhasebe kaydını yapınız.

Mad. No

AÇIKLAMA

BORÇ

ALACAK

1

....................................Tarih......................................

255 DEMİRBAŞLAR HESABI
191 İNDİRİLECEK KDV HESABI

100 KASA HESABI

Peşin demirbaş alınması

 

20.000
3.600

 

 


23.600

Amortisman Oranı: 1 / Ekonomik Ömür

1 / 5 = 0,.20

0.20 x 2 (iki katı alınır) = 0,40 yani % 40 dır.

20.000 x % 40 = 8.000 ¨ yıllık amortisman tutarı

Amortisman Tablosu:

Yıllar

Tutar

Yıllık Amortisman Tutarı

Birikmiş Amortisman

2009
2010
2011
2012
2013

20.000
12.000
7.200
4.320
2.592

8.000
4.800
2.880
1.728
2.592

8.000
12.400
15.280
17.408
20.000


Dönem sonundaki muhasebe kaydı

2

....................................Tarih......................................

770 GENEL YÖNETİM GİDERİ HESABI

257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI

Demirbaşa amortisman ayrılması

 

8.000

 

 

8.000


Maddi Duran Varlıkların Satılmasında Amortisman: Bu varlıklar satılırsa, maddi duran varlığa ilişkin birikmiş amortisman hesabıda kapatılır. Varlığın satışından kâr elde edilirse 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabına alacak olarak kaydedilir, zarar meydana gelirse ise 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç olarak kaydedilir.

Örneğin devamı: İşletme ertesi yıl aldığı demirbaşı 15.000 ¨ ye satıyor. KDV % 18 hariç.

1

....................................Tarih......................................

100 KASA HESABI
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI

        255 DEMİRBAŞLAR HESABI
               391 HESAPLANAN KDV HESABI
                  679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR HS

Demirbaşın satılması

 

17.700*
8.000 

 

 


20.000
2.700*
3.000

15.000 x %18 = 2.700 ¨
* 15.000 + 2.700 = 17.700 ¨



Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile